Thứ Hai , 23 Tháng Bảy 2018
Home / Tin nông nghiệp / Giải pháp khắc phục khủng hoảng thừa trong ngành hồ tiêu?

Giải pháp khắc phục khủng hoảng thừa trong ngành hồ tiêu?

Liên tục phát triển nóng trong những năm gần đây, ngành hồ tiêu Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là liên quan đến vấn đề kiểm soát chất lượng sản phẩm. Nếu không kịp thời tháo gỡ, vị thế sản xuất và xuất khẩu của ngành hàng này sẽ nhanh chóng rơi vào tay các đối thủ khác cũng như không tận dụng được các ưu đãi từ các hiệp định thương mại mà Việt Nam và các quốc gia, châu lục đã ký kết.
Nguồn cung tăng mạnh
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giá thu mua hạt tiêu đen trong nước tháng 10/2016 tiếp tục giảm so với tháng trước. Giá thu mua bình quân tháng 10/2016 của tiêu đen xô tại các tỉnh trồng tiêu trọng điểm là Gia Lai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đắk Lắk, Đồng Nai lần lượt ở mức 142.900 đồng/kg, 146.800 đồng/kg, 143.900 đồng/kg, 143.900 đồng/kg, giảm khoảng 4.000 đồng/kg so với trung bình tháng trước.
Ông Hoàng Phước Bính, Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê (Gia Lai) cho biết, hiện giá hồ tiêu ở Gia Lai chỉ còn khoảng 125.000 đồng/kg, trong khi vào cao điểm giữa năm hồ tiêu có giá lên đến 170.000-180.000 đồng/kg. Tuy vậy, với mức sụt giảm giá này, nông dân vẫn còn lợi nhuận dù thấp hơn nhiều so với trước đó.
Không chỉ riêng giá nội địa mà giá hồ tiêu xuất khẩu cũng giảm mạnh trong năm nay. Số liệu của Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cho thấy, tính trong 9 tháng năm 2016, giá xuất khẩu bình quân tiêu đen chỉ đạt 7.726 USD/tấn, tiêu trắng đạt 11.329 USD/tấn. So với cùng kỳ năm ngoái, giá xuất khẩu tiêu đen giảm 1.232 USD/tấn, tiêu trắng giảm 1.533 USD/tấn.
Nguyên nhân của việc sụt giảm giá tiêu hiện nay được cho là do tác động của thị trường thế giới khi nhu cầu có phần chững lại, còn nguồn cung lại tăng mạnh. Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) cho biết, nguồn cung tiêu tăng là do diện tích hồ tiêu Việt Nam liên tục phát triển “nóng” trong thời gian qua, vượt gấp đôi so với Quy hoạch đến năm 2020, tầm nhìn 2030 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt, tức từ 50.000 ha nhưng đến nay đã lên đến 101.000 ha. Hiện Việt Nam nắm khoảng hơn 50% lượng cung hồ tiêu toàn cầu. Với sản lượng chiếm áp đảo, nhu cầu chững lại chỉ cần nông dân, doanh nghiệp Việt Nam bán ra là giá tiêu lại sụt giảm.
“Chi phí sản xuất của hồ tiêu tương đương với cà phê, tuy nhiên cà phê chỉ bán được cao nhất là 40.000 đồng/kg, trong khi hồ tiêu vào giai đoạn thấp điểm đã có giá lên tới trên 130.000 đồng/kg, cao hơn gấp 3-4 lần. Với lợi nhuận như vậy thì không có lý do gì người nông dân lại không “ồ ạt” trồng tiêu, dẫn đến tình trạng vỡ quy hoạch như hiện nay. Nếu tình trạng này tiếp diễn chắc chắn sẽ có giai đoạn khủng hoàng thừa trong ngành tiêu như một số loại cây công nghiệp trước đây”, ông Nam phân tích.
Ngoài nguyên nhân trên, việc giá tiêu giảm mạnh cũng bắt nguồn từ thị trường nhập khẩu. Theo VPA, một số thị trường tạm nhập tái xuất những năm trước nhập rất lớn tiêu các loại từ Việt Nam như Australia, Đức, Singapore… nhưng lượng nhập gần đây đã giảm. Bên cạnh đó, một số thị trường ở châu Âu khá tiềm năng thì xuất khẩu lại không tăng. Nguyên nhân một phần do một số nhà đầu cơ đã rời thị trường, nhưng một phần còn do chất lượng hồ tiêu Việt Nam hiện không đảm bảo yêu cầu dù nhu cầu vẫn cao.
Nâng cao sức cạnh tranh từ chất lượng
Theo VPA, vấn đề mấu chốt để có chất lượng sản phẩm hồ tiêu tốt phải từ khâu nguyên liệu sản xuất trên đồng ruộng. Trong thời gian tới, nếu không được cải thiện được điều này, chắc chắn sản lượng xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam sẽ đi xuống. Nhiều quốc gia cũng đang bắt đầu tăng cường kiểm soát chất lượng hồ tiêu nhập khẩu.
Đơn cử như tại thị trường Hoa Kỳ, đây là thị trường nhập khẩu hồ tiêu chính của Việt Nam. Tuy nhiên, mới đây Cục Quản lý Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đang chuẩn bị ban hành một số quy định mới về tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa nông sản vào Hoa Kỳ; trong đó có hồ tiêu Việt Nam. Lúc đó, với diện tích mở rộng “ồ ạt” lại thiếu kiểm soát chất lượng như hiện nay, nguồn cung hồ tiêu của nước ta sẽ dư thừa, gây rủi ro lớn cho hàng ngàn hộ nông dân trồng hồ tiêu.
Ông Nguyễn Ngọc Luân, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Lâm San (Đồng Nai) cho biết, trong những năm qua, giá tiêu thế giới tăng mạnh nên nông dân Việt Nam “ồ ạt” trồng tiêu mà không nghĩ nông dân Indonesia, Ấn Độ, Brazil… cũng mở rộng diện tích. Trong khi đó, đất đai của họ tương đối nhiều, lại không sử dụng quá nhiều phân bón, thuốc bảo vệ thực vật nên chất lượng tốt hơn, hàng hóa vẫn vào được các thị trường tốt, nhưng hàng Việt Nam thì không. Không có thị trường nên giá tiêu Việt Nam mới sụt giảm như hiện nay.
Là đơn vị chuyên xuất khẩu hồ tiêu sang thị trường EU, ông Luân cho rằng, để sản phẩm hồ tiêu Việt Nam đứng lâu ở các thị trường khó tính, không nhất thiết phải sản xuất đạt chứng nhận quốc tế, bởi điều này nảy sinh thêm chi phí lớn không có ích cho nông dân. Thay vào đó, chỉ cần doanh nghiệp liên kết chặt chẽ với các hộ nông dân sản xuất theo đúng quy trình về nông học, kỹ thuật canh tác là có thể kiểm soát được vấn đề an toàn thực phẩm.
Trong bối cảnh giá tiêu sụt giảm như hiện nay, việc liên kết giữa Hợp tác xã Lâm San với các hộ nông dân đã đảm bảo được thị trường và giá bán xuất khẩu ổn định, cao hơn từ 300-400 USD/tấn so với mặt bằng xuất khẩu chung.
Dưới góc độ của VPA, ông Đỗ Hà Nam khuyến cáo, trong bối cảnh nguồn cung hồ tiêu dư thừa như hiện nay, nếu người dân, doanh nghiệp vẫn bán ra thị trường chắc chắn giá hồ tiêu tiếp tục sụt giảm. Do vậy, nông dân không nên đầu tư vào trồng mới cây tiêu, thay vào đó là lựa chọn cây trồng mang lại giá trị kinh tế hơn.
“Khi giá tiêu xuống thấp, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ là vấn đề nóng của ngành. Nếu Việt Nam không kiểm soát tốt, đối tác nước ngoài sẽ lợi dụng vấn đề này để ép giá hồ tiêu; đồng thời, ngành tiêu cũng khó có thể tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại Việt Nam đã ký kết. Đây là vấn đề nóng mà ngành tiêu đang phải tập trung bàn để có giải pháp giải quyết triệt để”, ông Nam khẳng định.
Nhiều nông dân đang cải tạo các vườn tiêu năng suất thấp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Phía Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đang phối hợp với các địa phương kiểm tra, giám sát và quản lý phát triển sản xuất cây hồ tiêu, không để người dân tự ý phát triển cây hồ tiêu ngoài vùng quy hoach, đặc biệt những vùng thiếu nước tưới hoặc trong vùng quy hoạch phát triển cây trồng khác. Đồng thời, tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết để áp dụng tốt các kỹ thuật canh tác tiên tiến, đảm bảo an toàn, truy xuất được nguồn gốc và nâng cao vị thế trong tiêu thụ sản phẩm hồ tiêu

Check Also

Thanh Long Việt Nam lên đường sang thị trường Australia đầy triển vọng

Thương vụ Việt Nam tại Australia cho biết, sau 9 năm đàm phán, trái thanh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *